مقالات
روغن پرس سرد چیست؟
با افزایش آگاهی مردم نسبت به سبک زندگی سالم، استفاده از روغن های طبیعی و ارگانیک بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، روغن های پرس سرد به دلیل حفظ خواص طبیعی دانه ها و عدم استفاده از حرارت و مواد شیمیایی، جایگاه ویژهای در حوزه سلامت، زیبایی و تغذیه پیدا کردهاند. این روغن ها که اغلب از انواع دانه های روغنی و خانواده مرکبات به دست می آیند، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی ایفا می کنند.
شرکت سپاهان آزاد صنعت آترا با تولید تجهیزات تخصصی از جمله دستگاه روغن کشی و دستگاه ارده گیری کنجد، نقش مؤثری در توسعه فرآیند استخراج روغن به روش پرس سرد داشته است. در این مقاله قصد داریم به معرفی کامل روش استخراج روغن پرس سرد، مزایا و کاربرد های آن بپردازیم و شما را با اهمیت استفاده از تجهیزات استاندارد در تولید روغنهای باکیفیت آشنا کنیم.
روش پرس سرد چیست؟
روش پرس سرد یک تکنیک استخراج مکانیکی است که در آن روغن از دانه ها، میوه ها یا پوست گیاهان بدون استفاده از حرارت یا مواد شیمیایی استخراج می شود. این فرآیند بهویژه برای روغن های طبیعی و ارگانیک که خواص خود را باید حفظ کنند، بسیار مناسب است. در روش پرس سرد، دانه ها تحت فشار قرار می گیرند تا روغن به صورت طبیعی از آنها خارج شود. به دلیل عدم استفاده از گرما در این روش، مواد مغذی حساس به حرارت همچون ویتامینها، آنتی اکسیدان ها و اسید های چرب امگا 3 و امگا 6 در روغن حفظ می شوند. این ویژگی باعث می شود روغنهای پرس سرد نسبت به سایر روش های استخراج از کیفیت بالاتری برخوردار باشند.
این روش به طور خاص برای استخراج روغن های خانواده مرکبات، مانند پرتقال و لیمو، بسیار مؤثر است. روغن های ضروری این میوهها عمدتاً در پوست یا اپیکارپ (پوست بیرونی میوه) ذخیره شدهاند و روش پرس سرد بهترین شیوه برای استخراج این روغنها بدون آسیب به خواص آنها است. همچنین، در مورد دانه های روغنی، این روش تنها به خرد کردن دانهها و اعمال فشار نیاز دارد تا روغن آنها بدون استفاده از گرما به طور طبیعی استخراج شود. به طور کلی، روش پرس سرد علاوه بر حفظ طعم و خواص روغنها، تأثیرات زیست محیطی کمتری نیز نسبت به روش های صنعتی و حرارتی دارد.
بیشتر بخوانید: آشنایی با خواص ارده کنجد
تاریخچه روش پرس سرد
تاریخچه روش پرس سرد به قرن نوزدهم در ایتالیا بازمی گردد. در آن زمان، کشاورزان ایتالیایی برای استخراج روغن از دانههای روغنی و میوههای مرکبات از یک روش ابتدایی اما مؤثر استفاده می کردند که در آن دانهها تحت فشار شدید قرار می گرفتند تا روغن از آنها استخراج شود. این روش که به آن “پرس سرد” گفته می شود، به ویژه برای استخراج روغن از پوست مرکباتی مانند پرتقال و لیمو مؤثر بود، زیرا روغنهای ضروری این میوهها عمدتاً در پوست آنها ذخیره می شد. در ابتدا، این فرآیند به صورت دستی و با استفاده از دستگاههای پرس مکانیکی ساده انجام می شد.
در ادامه، این روش در اوایل قرن بیستم به سایر مناطق جهان از جمله برزیل، کالیفرنیا و فلوریدا گسترش یافت. به ویژه در این مناطق که کشت مرکبات و دانه های روغنی رایج بود، نیاز به روشی مؤثر برای استخراج روغن به سرعت احساس شد. با گذشت زمان، دستگاه های پرس سرد پیشرفته تر و دقیق تر شدند و بهطور مداوم برای استخراج روغن های با کیفیت از دانهها و میوهها به کار گرفته شدند. این دستگاهها به طور ویژه طراحی شده بودند تا بدون اعمال حرارت، بهترین کیفیت روغن را از منابع مختلف استخراج کنند و خواص طبیعی روغنها را حفظ کنند. به این ترتیب، پرس سرد به عنوان یک روش استاندارد و مؤثر برای استخراج روغنهای طبیعی و ارگانیک در سراسر دنیا شناخته شد.
فرآیند استخراج پرس سرد
روش پرس سرد یک فرآیند جداسازی مکانیکی است که در آن خرد کردن مغزها یا دانه ها انجام می شود و با فشار از روغن خارج می شود. در روزگاران قدیم برای استخراج روغن از دانههای روغنی از یک دستگاه استوانهای بلند معروف به «غنی» استفاده می شد. این شامل استخراج روغن تحت فشار از دانه های روغنی است. همچنین شامل تولید بیش از حد گرما نمی شد. فشار پارامتر مهمی است که برای استخراج اعمال می شود.
هیچ منبع گرمایی خارجی برای استخراج روغن وجود ندارد. دمای روغن در طول فرآیند کمتر از 40 درجه سانتیگراد است که معمولاً در دمای 27 درجه سانتیگراد انجام می شود. فرآیند پرس یا سنگ زنی منجر به اصطکاک می شود که مسئول این درجه حرارت است که کمی بالاتر از دمای اتاق است.
کنترل دمای روغن به حفظ مواد مغذی ضروری و طعم کمک می کند که معمولاً در دماهای بالا از بین می روند. سپس این اسفنج ها را در یک دستگاه رذیله مانند روی یک ظرف فشار دادند. این به جدا شدن روغن از بقیه مایع گیاه کمک کرد.
در سناریوی کنونی، فرآیند کار کمتری دارد. حتی ماشینهای پرس سرد مدرن از نیروی گریز از مرکز برای جداسازی روغن از مایع گیاهی استفاده می کنند.
بیشتر بخوانید: 15 مورد از خواص کنجد
دستگاه پرس سرد و در حال کار
همانطور که می دانیم یک فرآیند مکانیکی جداسازی روغن است.
به طور سنتی، ابتدا مواد خام را به صورت خمیر آسیاب می کردند و آن را با آسیاب سنگی سنگینی که توسط گاو نر می چرخید فشار می دادند تا روغن استخراج شود. اما با ظهور تکنولوژی از دستگاه های پرس سرد استفاده می شود.
امروزه روش های مختلفی برای استخراج پرس سرد وجود دارد که بستگی به قسمتی از روغن گیاهی دارد که باید استخراج کنیم. پرس ها از نظر اندازه متفاوت هستند. در اندازه های کوچک برای مصارف خانگی موجود است و همچنین دارای پرس های تجاری یا صنعتی برای استخراج روغن می باشد.
دستگاه پرس سرد دارای یک ورودی برای تغذیه مواد اولیه یا بذر و دو خروجی یا خروجی می باشد.
مواد خام برای این فرآیند (دانهها، آجیل یا میوهها) جمعآوری میشوند و برای خلاص شدن از شر ناخالصیها، کاملاً تمیز می شوند. به عنوان مثال ماده ما دانه ها هستند. سپس دانه ها در داخل استوانه ای قرار می گیرند که حاوی پیچ چرخان است.
هنگامی که دستگاه فعال می شود، پیچ به آسیاب و خرد کردن دانه ها کمک می کند و کیسه های روغن را تا زمانی که روغن استخراج شود، در معرض دید قرار می دهد.
سوراخ های کوچک در کف سیلندر باعث می شود روغن در ظرف جمع آوری خارج شود. سپس آن را صاف می کنند تا از هرگونه قطعه خمیر جامد جلوگیری شود و کیفیت آن حفظ شود.
همانطور که پیچ دانه ها را می شکند، نیروی اصطکاک باعث تولید گرما می شود. اما این گرما به اندازه ای نیست که به روغن آسیب برساند. روغنی که از اولین پرس استخراج می شود از بهترین کیفیت و خلوص برخوردار است.
روغن های معمولی فشرده سرد
حالا وقتی فرآیند پرس سرد تمام شد، حتماً به این فکر می کنید که کدام روغن ها معمولاً با استفاده از این تکنیک به دست می آیند، درست می گویم؟
اکنون با روغن های ضروری و همچنین روغنهای حامل به خوبی آشنا هستیم. بنابراین اجازه دهید به شما بگویم که همه اسانس ها با استفاده از این روش به دست نمی آیند. روغن های حامل بیشتر با روش پرس سرد به دست می آیند.
- زیتون
- بادام ( روغن بادام شیرین و تلخ)
- دانه شاهدانه
- نارگیل
- خردل
- بذر کتان و غیره
لیست بسیار طولانی است و من قصد ندارم به همه روغن ها در اینجا اشاره کنم. اما باید توجه داشت که با این روش نمی توان همه روغن های حامل را بازیابی کرد. برخی از مواد خام مانند آجیل برزیلی و دانه های گوجه فرنگی هر دو دارای رطوبت بالایی هستند.
گیاهانی که رطوبت بالایی دارند بر خلاف روش استخراج روغن با پرس سرد که بدون گرمای خارجی کار می کند به گرمای بیشتری برای استخراج روغن نیاز دارند.
خواص روغن پرس سرد
روش استخراج روغن به شیوه پرس سرد، بهدلیل عدم استفاده از حرارت و مواد شیمیایی، امکان حفظ خواص طبیعی و تغذیهای روغنها را فراهم می کند. این فرآیند باعث می شود که روغنهای به دست آمده سرشار از ویتامینها، آنتی اکسیدان ها و اسید های چرب مفید باشند. در اینجا برخی از مهم ترین خواص روغنهای استخراج شده به روش پرس سرد را ذکر کردهایم:
- حفظ آنتیاکسیدانها و ویتامینهای ضروری
روغنهای پرس سرد فاقد حرارت خارجی هستند، به همین دلیل تمام آنتیاکسیدانها و ویتامین های ضروری مانند ویتامین E و C در آنها حفظ می شود. - سرشار از ویتامین E
روغنهای پرس سرد بهطور طبیعی غنی از ویتامین E هستند که خاصیت ضد پیری، ضد التهابی و آنتیاکسیدانی دارند. - حفظ ویتامین C
در فرآیند پرس سرد، ویتامین C که حساس به حرارت است، بهطور کامل حفظ میشود و در روغنهای استخراجشده از این روش میتوان آن را یافت. - تقویت ایمنی بدن
برخی از روغنهای پرس سرد، مانند روغنهای حاصل از زیتون یا دانههای روغنی، سرشار از اسید اولئیک هستند که به تقویت سیستم ایمنی و سلامت عمومی بدن کمک میکند. - خواص ضد سرطانی
روغنهای پرس سرد بهدلیل دارا بودن ترکیبات آنتیاکسیدانی و ضد التهابی، خواص مبارزه با سرطان دارند و میتوانند در کاهش خطر ابتلا به برخی انواع سرطان مؤثر باشند. - حفظ طعم و بو
روغنهای پرس سرد، بهویژه روغنهای خوراکی مانند روغن زیتون، طعم و بوی طبیعی خود را حفظ کرده و کیفیت بالاتری نسبت به روغنهای استخراجشده با حرارت دارند. - فواید برای پوست و مو
این روغنها به دلیل داشتن خواص مرطوبکنندگی و تغذیهای، برای پوست و مو مفید هستند و میتوانند در بهبود وضعیت پوست خشک، کاهش التهابات پوستی و تقویت موها مؤثر باشند.
روش پرس سرد نه تنها به حفظ خواص طبیعی روغنها کمک میکند، بلکه روغنهایی با کیفیت بالا و فواید متعدد برای سلامتی بدن، پوست و مو به ارمغان میآورد.
مقایسه روغن فشرده سرد و روغن تصفیه شده
مقایسه روغن فشرده سرد و روغن تصفی هشده اغلب باعث سردرگمی مردم می شود، زیرا این دو روغن از نظر ظاهری بسیار شبیه به هم هستند. با این حال، اگر به دنبال روغنی هستید که واقعاً برای سلامتی شما مفید باشد، دانستن تفاوت های این دو نوع روغن اهمیت زیادی دارد. روغن های پرس سرد ویتامینها و مواد مغذی خود را حفظ می کنند، زیرا در طول فرآیند استخراج هیچ حرارت شدید یا ماده شیمیایی به آنها اضافه نمی شود. علاوه بر این، این روغنها معمولاً عطر و طعم بیشتری دارند و میتوانند کیفیت و طعم غذاها را بهبود ببخشند.
در مقابل، روغن های تصفیه شده تحت حرارت و مواد شیمیایی قرار می گیرند که باعث از بین رفتن بیشتر ویتامینها و مواد مغذی می شود. این روغنها عمدتاً حاوی چربی هستند و فواید تغذیهای کمی دارند. در ادامه، به برخی از معایب روش روغنگیری تصفیهشده اشاره خواهیم کرد تا تفاوتها به طور کامل روشن شود و انتخاب بهتری برای مصرفکنندگان فراهم گردد.
معایب روغن پرس سرد
هزینه بالای تولید
فرآیند استخراج روغن به روش پرس سرد نسبت به روش های صنعتی و حرارتی پرهزینه تر است. دلیل اصلی این هزینه بالا، نیاز به دستگاه های تخصصی و زمان بیشتر برای استخراج روغن است.
بازده پایین روغن
نسبت به روش های حرارتی یا شیمیایی، میزان روغن استخراجشده در پرس سرد کمتر است. این بازده پایین باعث افزایش هزینه تولید و محدود شدن دسترسی به روغن می شود.
ماندگاری محدود
روغنهای پرس سرد معمولاً ماندگاری کوتاهتری دارند و حدود ۶ ماه عمر مفید دارند. این ویژگی نیازمند مصرف سریع تر یا ذخیرهسازی مناسب است.
نیاز به شرایط مناسب نگهداری
برای حفظ کیفیت و خواص روغن، باید در محیط خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود. عدم رعایت این شرایط میتواند باعث فساد یا کاهش خواص تغذیهای روغن شود.
حساسیت به آلودگی و اکسیداسیون
به دلیل عدم استفاده از حرارت یا مواد نگهدارنده، روغنهای پرس سرد نسبت به روغنهای تصفیه شده حساستر هستند و در صورت مواجهه با هوا، گرما یا نور، سریعتر اکسید میشوند و کیفیت خود را از دست می دهند.
برای شما
جدیدترین محصولات